Ksawery Sajdak Symbole ochronne
Wystawa Ksawerego Sajdaka to podróż przez słodko-gorzkie wspomnienia i ich przemianę w osobiste mity. Centralnym punktem jest „Hyperborea” – autorskie uniwersum, w którym malarstwo spotyka się z grafiką. Obrazy i matryce funkcjonują tu równolegle, tworząc wielowarstwową narrację pełną symboli, talizmanów i niepokojących postaci.
KSAWERY SAJDAK
SYMBOLE OCHRONNE
Kurator: Adrian Chorębała
9.05-21.06.2026
Otwarcie 9.05.2026, godz. 18.00HOL, Rondo SztukiWystawa z cyklu AFTERS – prezentująca twórczość osób absolwenckich Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.
Wystawa Ksawerego Sajdaka koncentruje się wokół tematu dzieciństwa jako kluczowego punktu odniesienia – czasu jednocześnie niewinnego i naznaczonego pierwszymi, często trudnymi do nazwania emocjami. Artysta przywołuje słodko-gorzki smak wspomnień, ukazując, w jaki sposób wczesne doświadczenia ulegają mitologizacji i przekształcają się w osobiste narracje. To właśnie ten proces stanowi fundament jego twórczości.
Centralnym elementem prezentacji jest projekt dyplomowy „Hyperborea” – autorskie, odrębne uniwersum, które Sajdak buduje poprzez połączenie malarstwa i druku wklęsłego. Charakterystyczne jest tu równoległe funkcjonowanie obrazów oraz matryc graficznych, traktowanych jako autonomiczne obiekty. Każdemu obrazowi towarzyszy matryca – swego rodzaju komentarz lub rozwinięcie przedstawionej sceny. Projekt obejmuje również niezależne matryce z wizerunkami postaci-potworów, które zamieszkują ten wykreowany świat.
Artysta upraszcza formy figuratywne, operując syntetycznym językiem wizualnym. Za pomocą prostych, często symbolicznych gestów buduje wielowarstwową opowieść o psychice – tej dziecięcej, ale też współczesnej, naznaczonej niepokojem. Pod powierzchnią pozornie lekkich i estetycznie przystępnych przedstawień kryje się podskórne napięcie. Motywy talizmanów czy powtarzających się znaków sugerują potrzebę kontroli, ochrony lub oswojenia tego, co nieznane.Istotnym kontekstem dla tej twórczości jest również świat gier – obecny zarówno w estetyce, jak i w sposobie budowania narracji. Element grywalizacji, a także motyw maski, wskazują na możliwość przyjmowania różnych ról i tożsamości w obrębie wykreowanego uniwersum. Postacie przypominające potwory, choć na pierwszy rzut oka niewinne czy wręcz dziecięce, skrywają złożone emocje – lęk, niepewność, napięcie.
W pracach Sajdaka można dostrzec subtelne nawiązania do estetyki surrealizmu, zwłaszcza do twórczości René Magritte’a, a także do motywów dziecięcej zabawy, które zostają przefiltrowane przez doświadczenie dorosłości. Całość tworzy spójną, choć niejednoznaczną opowieść – zaproszenie do wejścia w świat, gdzie granice między tym, co znane i obce, realne i wyobrażone, pozostają nieustannie płynne.
KSAWERY SAJDAK
Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Dyplom zrealizował w pracowniach druku wklęsłego i malarstwa. Przez lata koncentrował się na realizmie i warsztacie akademickim, wykorzystując je w autorefleksyjnych działaniach. Obecnie dąży do większej swobody i syntezy, skupiając się na podejściu, w którym niejednoznaczność treści współistnieje z uproszczoną, czasem wręcz naiwną formą. Unika werbalizowania swojej twórczości, wierząc, że krzyżowanie kodów językowych i wizualnych deformuje odbiór prac. Używana symbolika nie jest efektem intencjonalnego konstruowania znaczeń, lecz wynika z intuicyjnego procesu i podświadomych skojarzeń. W swojej praktyce zestawia wpływy popkultury i sztuki dawnej, a nastrój prac buduje przede wszystkim w oparciu o wspomnienia związane z dzieciństwem
